Ook voor geisers en open toestellen
Geiser onderhoud: wat er bij een open toestel gebeurt
Een geiser verwarmt water op het moment dat u de kraan opendraait, en niet vooraf in een voorraad. De meeste geisers zijn open toestellen: ze halen hun verbrandingslucht uit de ruimte waar ze hangen en voeren hun rookgassen af via een kanaal met een onderbreking erin. Die twee eigenschappen bepalen waar bij onderhoud naar gekeken wordt. Wij doen dit soort toestellen, ook als uw vorige installateur ermee gestopt is. Vraag een afspraak aan, dan hoort u vooraf wat het kost.
- Open toestel, dus lucht uit de ruimte zelf
- Ventilatie telt even zwaar als de brander
- Koolmonoxide is niet te ruiken en niet te zien
De onderdelen van een geiser en wat eraan nagelopen wordt
Zes onderdelen die bij zo'n toestel de aandacht vragen, met erachter wat er in de loop van de jaren mee gebeurt.
| Onderdeel | Wat het doet | Wat eraan nagelopen wordt |
|---|---|---|
| Waterblok met membraan | Merkt dat u de kraan opendraait en geeft daarmee het gas vrij | Het membraan verhardt en scheurt met de jaren, waardoor het toestel pas bij een volle straal ontsteekt |
| Brander | Verwarmt het water dat door de wisselaar stroomt | De branderpoorten slibben dicht van roet en stof, waardoor het vlambeeld ongelijk wordt |
| Warmtewisselaar met lamellen | Geeft de warmte van de vlam door aan het doorstromende water | Aan de bovenzijde zet zich vuil vast tussen de lamellen; aan de waterzijde kan de doorgang vernauwen |
| Waakvlam en thermokoppel | Ontsteken de hoofdbrander en sluiten het gas af als de waakvlam dooft | Een vervuilde waakvlambrander en een verzwakt thermokoppel geven een toestel dat steeds uitvalt |
| Trekonderbreker | Zorgt dat een windvlaag in het kanaal de vlam niet uitblaast | Roetsporen eromheen laten zien dat rookgas de ruimte in is gekomen |
| Terugslagbeveiliging | Schakelt het toestel uit als de rookgassen niet wegkomen | De werking wordt beproefd; een beveiliging die niet reageert, maakt het toestel onbruikbaar |
Hangt er bij u nog een open toestel?
Een geiser boven het aanrecht of in de badkamer vraagt een andere controle dan een cv-ketel. Geef het merk door en of het toestel een afvoer naar buiten heeft, dan weet de monteur vooraf wat hij aantreft.
Waarom een open toestel meer aandacht vraagt
Bij een gesloten cv-ketel loopt de verse lucht door de ene pijp naar binnen en gaan de rookgassen door de andere naar buiten. De ruimte waarin het toestel hangt, staat daar los van. Bij een open toestel is dat niet zo: de brander gebruikt de lucht uit de keuken of de badkamer, en boven het toestel zit een onderbreking in de afvoer. Daardoor bestaat er een open verbinding tussen het kanaal en de ruimte waar u staat.
Zolang het kanaal goed trekt en er genoeg lucht bij kan, werkt dat prima en is het al tientallen jaren een normale manier van verwarmen. Het gaat mis zodra er onderdruk in de woning ontstaat of de trek wegvalt. Een afzuigkap op de hoogste stand, een wasdroger die lucht naar buiten blaast of mechanische ventilatie kan meer lucht wegzuigen dan er door de roosters terugkomt. De rookgassen zoeken dan de weg van de minste weerstand, en dat is via de trekonderbreker de kamer in.
- Ventilatieroosters in de ruimte waar het toestel hangt, horen open te staan en niet dichtgeplakt te zijn
- Een afzuigkap en een geiser in dezelfde ruimte vragen om extra luchttoevoer
- Roetsporen boven het toestel of een bruine verkleuring aan het plafond zijn een reden om te stoppen met stoken
Waar deze toestellen nog hangen
In Nijmegen is 19,4 procent van de woningen gebouwd voor 1945 en nog eens 31,8 procent tussen 1945 en 1975 (CBS, 1 januari 2026). In dat deel van de voorraad zijn de kanalen aangelegd voor toestellen van toen: een gemetselde schacht in de bouwmuur, ontworpen voor een kachel of een open geiser. Die kanalen zijn er nog, ook in woningen waar het toestel intussen is vervangen.
Wat er in die decennia wel is veranderd, is de woning eromheen. Kierdichting, isolatieglas en dichtgezette roosters maken een woning zuiniger en tegelijk luchtdichter. Een open toestel merkt dat direct, want het haalt zijn verbrandingslucht uit diezelfde ruimte. Bij een geiser gaat het onderhoud daarom nooit alleen over het toestel; het gaat net zo goed over de weg die de lucht naar binnen neemt en de weg die de rookgassen naar buiten nemen.
- Een gemetseld kanaal uit de oude bouw is niet gemaakt voor de natte rookgassen van een modern toestel
- Na-isolatie zonder aandacht voor luchttoevoer verandert de omstandigheden voor een open toestel
- Een koolmonoxidemelder hoort in de ruimte waar het toestel hangt, en niet een deur verderop
Onderhoud aanvragen
Eerst dit lezen bij twijfel
Vermoedt u dat er rookgas in de woning komt, dan is dat geen kwestie van afwachten tot de volgende beurt.
- Zet ramen open en gebruik het toestel niet
- Laat niemand in de ruimte slapen waar het toestel hangt
- Lees na wat de klachten bij koolmonoxide zijn
Wat er bij een beurt aan zo'n toestel gebeurt
De volgorde bij een open toestel verschilt op een punt van die bij een cv-ketel: de ruimte en het kanaal horen er net zo goed bij als het toestel.
De ruimte en de luchttoevoer bekijken
Voordat de mantel eraf gaat, wordt gekeken hoeveel lucht er in de ruimte kan komen: roosters, spleten onder deuren, een afzuigkap of een wasdroger die in dezelfde ruimte staat.
Brander en wisselaar reinigen
De brander gaat eruit en wordt uitgeborsteld, en de lamellen van de warmtewisselaar worden aan de bovenzijde schoongemaakt. Vervuiling tussen die lamellen verstoort de doorstroming van de rookgassen.
Waakvlam, thermokoppel en waterblok
De waakvlambrander wordt gereinigd, het thermokoppel wordt beoordeeld en het membraan in het waterblok wordt bekeken. Een toestel dat pas ontsteekt bij een volle straal, wijst meestal naar dat membraan.
Trek beproeven en meten
Er wordt gekeken of de rookgassen ook werkelijk het kanaal in gaan en niet bij de trekonderbreker naar buiten komen, de terugslagbeveiliging wordt beproefd en er wordt gemeten of er koolmonoxide in de ruimte vrijkomt.
Vier soorten warmwatertoestellen naast elkaar
Het woord geiser wordt voor verschillende toestellen gebruikt. Dit is het onderscheid dat ertoe doet.
| Soort toestel | Hoe het aan lucht komt | Waar het bij onderhoud om draait |
|---|---|---|
| Keukengeiser met waakvlam | Open: lucht uit de keuken, afvoer via een kanaal | Waakvlam, thermokoppel, membraan en de trek in het kanaal |
| Badgeiser met een groter vermogen | Open, en met een grotere luchtbehoefte per minuut | Dezelfde punten, maar de eis aan de luchttoevoer ligt hoger |
| Geiser met elektronische ontsteking | Meestal nog open, maar zonder permanent brandende waakvlam | Ontstekingselektrode, batterijen of de aandrijving daarvan, en het waterblok |
| Gesloten doorstroomtoestel of combiketel | Gesloten: lucht van buiten via een eigen pijp | De ruimte speelt geen rol; het gaat om brander, wisselaar en meting |
Onderhoud aanvragen
Een geiserbeurt aanvragen
Geef door welk merk er hangt, hoe oud het toestel ongeveer is en in welke ruimte het zit. U hoort dan het bedrag voordat er iemand langskomt.
- Ook open toestellen en toestellen met een gemetseld afvoerkanaal
- 95 euro exclusief btw per beurt, voorrijden inbegrepen
- Hangt er ook een cv-ketel, dan kan dat in dezelfde afspraak
Vragen vooraf
Vragen over geisers en open toestellen
Staat uw vraag er niet bij? Bel gerust. 085 226 06 63